(1)మరీచి కొడుకు కశ్యప ప్రజాపతి. బ్రహ్మదేవుడి కుడి చేతి బొటన వేలి నుండి దక్షుడు అనే పురుషుడు, ఎడమచేతి బొటన వేలి నుండి ధరణి అనే స్త్రీ జన్మించారు. వారు ఇరువురికి వెయ్యి మంది మహా రుషులు జన్మించారు. (2)బ్రహ్మ మానస పుత్రులలో రెండవ వాడైన అంగిరుసున కు, ఉతధ్యుడు, బృహస్పతి, సంవర్తుడు అనే కొడుకులు పుట్టారు. బృహస్పతి దేవతలకు గురువు ఐనాడు. (3).అత్రి అనే మానసపుత్రునికి అనేక మంది మహా మునులు జన్మించారు.(4) పులస్త్యుడు అనే బ్రహ్మ మానసపుత్రునకు, రాక్షసులు జన్మించారు. (5)పులహుడు అనే మానస పుత్రునకు, కిన్నరలు, కింపురుషులు జన్మించారు.(6)క్రతువు అనే మాన సపుత్రునకు పక్షి జాతి పుట్టింది.

॥ శ్రీః ॥
12.344. అధ్యాయః 344
Mahabharata - Shanti Parva - Chapter Topics
బృహస్పతినా ఉపరిచరవసోర్యాజనం॥ 1॥
తత్ర శ్రీహరిణా పరోక్షతయా భాగగ్రహణాత్క్రుద్ధం బృహస్పతింప్రతి ఏకతాదిభిః శ్వేతద్వీపవర్ణనపూర్వకం భగవన్మహిమోక్త్యా పరిసాంత్వనం॥ 2॥
Mahabharata - Shanti Parva - Chapter Text

భీష్మ ఉవాచ। 12-344-0x(6568)(79489)
తతోఽతీతే మహాకల్పే ఉత్పన్నేఽంగిరసః సుతే।
బభూవుర్నిర్వృతా దేవా జాతే దేవపురోహితే॥ 12-344-1(79490)
బృహద్బ్రహ్మ మహచ్చేతి శబ్దాః పర్యాయవాచకాః।
ఏభిః సమన్వితో రాజన్గుణైర్విద్వాన్బృహస్పతిః॥ 12-344-2(79491)
తస్య శిష్యో బభూవాగ్ర్యో రాజోపరిచరో వసుః।
అధీతవాంస్తదా శాస్త్రం సంయక్చిత్రశిఖండిజం॥ 12-344-3(79492)
స రాజా భావితః పూర్వం దైవేన విధినా వసుః।
పాలయామాస పృథివీం దివమాఖండలో యథా॥ 12-344-4(79493)
తస్య యజ్ఞో మహానాసీదశ్వమేధో మహాత్మనః।
బృహస్పతిరుపాధ్యాయస్తత్ర హోతా బభూవ హ॥ 12-344-5(79494)
ప్రజాపతిసుతాశ్చాత్ర సదస్యాశ్చాభవంస్త్రయః।
ఏకతశ్చ ద్వితశ్చైవ త్రితశ్చైవ మర్హషయః॥ 12-344-6(79495)
ధనుషాఖ్యోఽథ రైభ్యశ్చ అర్వావసుపరావసూ।
ఋషిర్మోధాతిథిశ్చైవ తాండ్యశ్చైవ మహానృషిః॥ 12-344-7(79496)
ఋషిః శాంతిర్మహాభాగస్తథా వేదశిరాశ్చ యః।
ఋషిశ్రేష్ఠశ్చ కపిలః శాలిహోత్రపితా స్మృతః॥ 12-344-8(79497)
ఆద్యః కఠస్తైత్తిరిశ్చ వైశంపాయనపూర్వజః।
కణ్వోఽథ దేవహోత్రశ్చ ఏతే షోడశ కీర్తితాః॥ 12-344-9(79498)
సంభూతాః సర్వసంభారాస్తస్మిన్రాజన్మహాక్రతౌ।
న తత్ర పశుఘాతోఽభూత్స రాజైవం స్థితోఽభవత్॥ 12-344-10(79499)
అహింస్రః శుచిరక్షుద్రో నిరాశీః కర్మసంస్తుతః।
ఆరణ్యకపదోద్భూతా భాగాస్తత్రోపకల్పితాః॥ 12-344-11(79500)
ప్రీతస్తతోఽస్య భగవాందేవదేవః పురాతనః।
సాక్షాత్తం దర్శయామాస సోదృశ్యోఽన్యేన కేనచిత్॥ 12-344-12(79501)
స్వయం భాగముపాఘ్రాయ పురోడాశం గృహీతవాన్।
అదృశ్యేన హృతో భాగో దేవేన హరిమేధసా॥ 12-344-13(79502)
బృహస్పతిస్తతః క్రుద్ధః స్రుచముద్యంయ వేగితః।
ఆకాశం ఘ్నన్స్రుచః పాతై రోషాదశ్రూణ్యవర్తయత్॥ 12-344-14(79503)
ఉవాచ చోపరిచరం మయా భాగోఽయముద్యతః।
గ్రాహ్యః స్వయం హి దేవేన మత్ప్రత్యక్షం న సంశయః॥ 12-344-15(79504)
ఉద్యతా యజ్ఞభాగా హి సాక్షాత్ప్రాప్తాః సురైరిహ।
కిమర్థమిహ న ప్రాప్తో దర్శనం మే హరిర్నృప॥ 12-344-16(79505)
భీష్మ ఉవాచ। 12-344-17x(6569)
తతః స తం సముద్భూతం భూమిపాలో మహాన్వసుః।
ప్రసాదయామాస మునిం సదస్యాస్తే చ సర్వశః॥ 12-344-17(79506)
`హుతస్త్వయా వదానీహ పురోడాశస్య యావతీ।
గృహీతా దేవదేవేన మత్ప్రత్యక్షం న సంశయః॥ 12-344-18(79507)
ఇత్యేవముక్తే వసునా సరోషశ్చాబ్రవీద్గురుః।
న యజేయమహం చాత్ర పరిభూతస్త్వయా నృప॥ 12-344-19(79508)
త్వయా పశుర్వారితశ్చ కృతః పిష్టమయః పశుః।
త్వం దేవం పశ్యసే నిత్యం న పశ్యేయమహం కథం॥ 12-344-20(79509)
వసురువాచ। 12-344-21x(6570)
పశుహింసా వారితా చ యజుర్వేదాదిమంత్రతః।
అహం న వారయే హింసాం ద్రక్ష్యాంయేకాంతికో హరిం।
తస్మాత్కోపో న కర్తవ్యో భవతా గురుణా మయి॥ 12-344-21(79510)
వసుమేవం బ్రువాణం తు క్రుద్ధ ఏవ బృహస్పతిః।
ఉవాచ ఋత్విజశ్చైవ కిం నః కర్మేతి వారయన్॥ 12-344-22(79511)
అథైకతో ద్వితశ్చైవ త్రితశ్చైవ మహర్షయః।'
ఊచుశ్చైనమసంభ్రాంతా న రోషం కర్తుమర్హసి॥ 12-344-23(79512)
`శృణు త్వం వచనం పుత్ర అస్మాభిః సముదాహృతం।'
నైష ధర్మః కృతయుగే యత్త్వం రోషమిహాహిథాః॥ 12-344-24(79513)
అరోషణో హ్యసౌ దేవో యస్య భాగోఽయముద్యతః।
న శక్యః స త్వయా ద్రష్టుమస్మాభిర్వా బృహస్పతే।
యస్య ప్రసాదం కురుతే స వై తం ద్రష్టుమర్హతి॥ 12-344-25(79514)
వయం హి బ్రహ్మణః పుత్రా మానసాః పరికీర్తితాః।
గతా నిఃశ్రేయసార్థం హి కదాచిద్దిశముత్తరాం॥ 12-344-26(79515)
తప్త్వా వర్షసహస్రాణి చత్వారి తప ఉత్తమం।
ఏకపాదా స్థితాః సంయక్కాష్ఠభూతాః సమాహితాః॥ 12-344-27(79516)
మేరోరుత్తరభాగే తు క్షీరోదస్యానుకూలతః।
స దేశో యత్ర నస్తప్తం తపః పరమదారుణం॥ 12-344-28(79517)
వరేణ్యం వరదం తం వై దేవదేవం సనాతనం।
కథం పశ్యేమహి వయం దేవం నారాయణం త్వితి॥ 12-344-29(79518)
అథ వ్రతస్యావభృథే వాగువాచాశరీరిణీ।
స్నిగ్ధగంభీరయా వాచా ప్రహర్షణకరీ విభో॥ 12-344-30(79519)
సుతప్తం వస్తపో విప్రాః ప్రసన్నేనాంతరాత్మనా।
యూయం జిజ్ఞాసవో భక్తాః కథం ద్రక్ష్యథ తం విభుం॥ 12-344-31(79520)
క్షీరోదధేరుత్తరతః శ్వేతద్వీపో మహాప్రభః।
తత్ర నారాయణపరా మానవాశ్చంద్రవర్చసః॥ 12-344-32(79521)
ఏకాంతభావోపగతాస్తే భక్తాః పురుషోత్తమం।
తే సహస్రార్చిషం దేవం ప్రవిశంతి సనాతనం॥ 12-344-33(79522)
అనింద్రియా నిరాహారా అనిష్పందాః సుగంధినః।
ఏకాంతినస్తే పురుషాః శ్వేతద్వీపనివాసినః। 12-344-34ca గచ్ఛధ్వం తత్ర మునయస్తత్రాత్మా మే ప్రకాశితః॥ 12-344-34(79523)
అథ శ్రుత్వా వయం సర్వే వాచం తామశరీరిణీం।
యథాఖ్యాతేన మార్గేణ తం దేశం ప్రవిశేమహి॥ 12-344-35(79524)
ప్రాప్య శ్వేతం మహాద్వీపం తచ్చిత్తాస్తద్దిదృక్షవః।
`సహసా హి గతాః సర్వే తేజసా తస్య మోహితాః॥' 12-344-36(79525)
తతోఽస్మద్దృష్టివిషయస్తదా ప్రతిహతోఽభవత్।
న చ పశ్యామ పురుషం తత్తేజోహతదర్శనాః॥ 12-344-37(79526)
తతో నః ప్రాదురభవద్విజ్ఞానం దేవయోగజం।
న కిలాతప్తతపసా శక్యతే ద్రష్టమంజసా॥ 12-344-38(79527)
తతః పునర్వర్షశతం తప్త్వా తాత్కాలికం మహత్।
వ్రతావసానే చ శుభాన్నరాందదృశిమో వమయ్॥ 12-344-39(79528)
శ్వేతాంశ్చంద్రప్రతీకాశాన్సర్వలక్షణలక్షితాన్।
నిత్యాంజలికృతాన్బ్రహ్మ జపతః ప్రాగుదఙ్భుఖాన్॥ 12-344-40(79529)
మానసో నామ స జపో జప్యతే తైర్మహాత్మభిః।
తేనైకాగ్రమనస్త్వేన ప్రీతో భవతి వై హరిః॥ 12-344-41(79530)
యాఽభవన్మునిశార్దూల భాః సూర్యస్య యుగక్షయే।
ఏకైకస్య ప్రభా తాదృక్సాఽభవన్మానవస్య హ॥ 12-344-42(79531)
తేజోనివాసః స ద్వీప ఇతి వై మేనిరే వయం।
న తత్రాభ్యధికః కశ్చిత్సర్వే తే సమతేజసః॥ 12-344-43(79532)
అథ సూర్యసహస్రస్య ప్రభాం యుగపదుత్థితాం।
సహసా దృష్టవంతః స్మ పునరేవ బృహస్పతే॥ 12-344-44(79533)
సహితాశ్చాభ్యధావంత తతస్తే మానవా ద్రుతం।
కృతాంజలిపుష్టా హృష్టా నమ ఇత్యేవ వాదినః॥ 12-344-45(79534)
తతో హి వదతాం తేషామశ్రౌష్మ విపులం ధ్వనిం।
బలిః కిలోపహ్రియతే తస్య దేవస్య తైర్నరైః॥ 12-344-46(79535)
వయం తు తేజసా తస్య సహసా హృతచేతసః।
న కించిదపి పశ్యామో హతచక్షుర్బలేంద్రియాః॥ 12-344-47(79536)
ఏకస్తు శబ్దో వితతః శ్రుతోఽస్మాభిరుదీరితః।
`ఆకాశం పూరయన్సర్వం శిక్షాక్షరసమన్వితః॥ 12-344-48(79537)
జితం తే పుండరీకాక్ష నమస్తే విశ్వభావన।
నమస్తేఽస్తు హృషీకేశ మహాపురుష పూర్వజ।
ఇతి శబ్దః శ్రుతోఽస్మాభిః శిక్షాక్షరసమన్వితః॥ 12-344-49(79538)
ఏతస్మిన్నంతరే వాయుః సర్వగంధవహః శుచిః।
దివ్యాన్యువాహ పుష్పాణి కర్మణ్యాశ్చౌషధీస్తథా॥ 12-344-50(79539)
తైరిష్టః పంచకాలజ్ఞైర్హరిరేకాంతిభిర్నరైః।
భక్త్యా పరమయా యుక్తైర్మనోవాక్కర్మభిస్తదా॥ 12-344-51(79540)
నూనం తత్రాగతో దేవో యథా తైర్వాగుదీరితా।
వయం త్వేనం న పశ్యామో మోహితాస్తస్య మాయయా॥ 12-344-52(79541)
మారుతే సన్నివృత్తే చ బలౌ చ ప్రతిపాదితే।
చింతావ్యాకులితాత్మానో జాతాః స్మోంగిసాంవర॥ 12-344-53(79542)
మానవానాం సహస్రేషు తేషు వై శుద్ధయోనిషు।
అస్మాన్న కశ్చిన్మనసా చక్షుషా వాఽప్యపూజయత్॥ 12-344-54(79543)
తేఽపి స్వస్థా మునిగణా ఏక భావమనువ్రతాః।
నాస్మాసు దధిరే భావం బ్రహ్మభావమనుష్ఠితాః॥ 12-344-55(79544)
తతోఽస్మాన్సుపరిశ్రాంతాంస్తపసా చాతికర్శితాన్।
ఉవాచ స్వస్థం కిమపి భూతం తత్రాశరీరకం॥ 12-344-56(79545)
దేవ ఉవాచ। 12-344-57x(6571)
దృష్టా వః పురుషాః శ్వేతాః సర్వేంద్రియవివర్జితాః।
దృష్టో భవతి దేవేశ ఏభిర్దృష్టైర్ద్విజోత్తమైః॥ 12-344-57(79546)
గచ్ఛధ్వం మునయః సర్వే యథాగతమితోఽచిరాత్।
న స శక్యస్త్వభక్తేన ద్రష్టుం దేవః కథంచన॥ 12-344-58(79547)
కామం కాలేన మహతా ఏకాంతిత్వముపాగతైః।
శక్యో ద్రష్టుం స భగవాన్ప్రభామండలదుర్దృశః॥ 12-344-59(79548)
మహత్కార్యం చ కర్తవ్యం యుష్మాభిర్ద్విజసత్తమాః।
ఇతః కృతయుగేఽతీతే విపర్యాసం గతేఽపి చ॥ 12-344-60(79549)
వైవస్వతేఽంతరే విప్రాః ప్రాప్తే త్రేతాయుగే పునః।
సురాణాం కార్యసిద్ధ్యర్థం సహాయా వై భవిష్యథ॥ 12-344-61(79550)
తతస్తదద్భుతం వాక్యం నిశంయైవామృతోపమం।
తస్య ప్రసాదాత్ప్రాప్తాః స్మో దేశమీప్సింతమంజసా॥ 12-344-62(79551)
ఏవం సుతపసా చైవ హవ్యకవ్యస్తైథైవ చ।
దేవోఽస్మాభిర్న దృష్టః స కథం త్వం ద్రష్టుమర్హసి॥ 12-344-63(79552)
నారాయణో మహద్భూతం విశ్వసృగ్ఘవ్యకవ్యభుక్।
అనాదినిధనోఽవ్యక్తో దేవదానవపూజితః॥ 12-344-64(79553)
ఏవమేకతవాక్యేన ద్వితత్రితమతేన చ।
అనునీతః సదస్యైశ్చ బృహస్పతిరుదారధీః।
సమాపయత్తతో యజ్ఞం దైవతం సమపూజయత్॥ 12-344-65(79554)
సమాప్తయజ్ఞో రాజాఽపి ప్రజాం పాలితవాన్వసుః।
బ్రహ్మశాపాద్దివో భ్రష్టః ప్రవివేశ మహీం తతః॥ 12-344-66(79555)
స రాజా రాజశార్దూల సత్యధర్మపరాయణః।
అంతర్భూమిగతశ్చైవ సతతం ధర్మవత్సలః॥ 12-344-67(79556)
నారాయణపరో భూత్వా నారాయణజపం జపన్।
తస్యైవ చ ప్రసాదేన పునరేవోత్థితస్తు సః॥ 12-344-68(79557)
మహీతలాద్గతః స్థానం బ్రహ్మణః సమనంతరం।
పరాం గతిమనుప్రాప్త ఇతి నైష్ఠికమంజసా॥ ॥ 12-344-69(79558)

ఇతి శ్రీమన్మహాభారతే శాంతిపర్వణి మోక్షధర్మపర్వణి నారాయణీయే చతుశ్చత్వారింశదధికత్రిశతతమోఽధ్యాయః॥ 344॥

Mahabharata - Shanti Parva - Chapter Footnotes

12-344-31 క్రుద్ధం ద్రక్ష్యథ తం ప్రభుమితి ధ. పాఠః॥
12-344-34 అతీంద్రియా నిరాహారా ఇతి ధ. పాఠః॥
12-344-43 పురుషవ్యత్యయ ఆర్షః॥

www.sanatanadharm.com - play store app (sanatana dharm)

"Bharathiya Sanatana Dharm" and Sanatana Dharmam & Dharmo rakshati Rakshitha logo are our trademarks. Unauthorised use of "Sanatana Dharmam & Dharmo rakshoati Rakshitha" and the logo is not allowed. Copyright © sanatanadharm.com All Rights Reserved . Made in India.